Kiralık Konak: Kapitalizm Yükselirken Konakların Çöküşü

Kiralık Konak: Kapitalizm Yükselirken Konakların Çöküşü

Mustafa Özel

19 Ocak 2019 Cumartesi 14:00 Salon: ARAŞTIRMA II SALONU

Geçtiğimiz ay, Bilim ve Sanat Vakfı Sanat Araştırmaları Merkezi bünyesinde başlayan “Toplum, Mekân, Estetik” başlıklı program serisi Ocak ayında Mustafa Özel’le devam ediyor.  Osmanlı İstanbul’unda köşk ve konak hayatına doğrudan yahut dolaylı bir şekilde odaklanan eserler ve yazarları üzerinden edebiyatta köşk ve konak hayatının nasıl değerlendirildiğini ele alan serinin ikinci oturumunda Yakup Kadri’nin Kiralık Konak (1922) romanı konu edinilecek.

Eski İstanbul’un köşk ve konak hayatını toplum, mekân ve estetik ilişkisi ekseninde ele alan, toplumsal bir olgu olarak mekânın üretimi, mekânın ve estetiğin toplumsal değişim süreciyle ilişkisi, gündelik hayatta değişimin mekân üzerinde somutlaşması, estetik zevklerin mekânın ve toplumsal dokunun şekillenmesindeki rolü gibi hususlar ışığında kurgusallaştıran çok sayıda roman geç Osmanlı döneminden günümüze değin süregelen tematik bir zincir teşkil ediyor. Kiralık Konak, bu eserler arasında kaleme alındığı dönem açısından, gerek konuyu ele alış biçimi açısından kıymetli bir yere sahip. Osmanlı İstanbul’unun zaman içerisinde yitirdiği klasik yapısını üç kuşak üzerinden inceleyen eserde aynı zamanda toplumsal çözülme romana konu edilen ailenin içinde yaşadığı konağın dağılmasıyla birlikte işleyen bir süreç şeklinde değerlendiriliyor. Serinin Ocak ayı oturumunda, romanı kapitalizmin yükselişi ile Osmanlı İstanbul’unun değişen çehresi ve bu çerçevede köşk ve konak hayatının yeri bağlamında değerlendireceğiz.